Relaties en seksualiteit

Geen kant-en-klare regels

Veel verhalen in de bijbel gaan over gevoelens en passies van mensen. Een regelrechte stem krijgen ze zelfs in gedichten. Daarin komt jaloezie, hartstocht, begeerte en verdriet aan bod, en ook verliefdheid en seksualiteit. Het Hooglied is een verzameling liefdesliederen, gedichten waarin twee mensen hun liefde bezingen. Ze klinken vrolijk en speels, maar ook hartstochtelijk en vaak erotisch. Een meisje verlangt naar haar geliefde. En de jongen droomt van het meisje. Hij bezingt haar schoonheid in beelden uit de natuur. Ze liefkozen elkaar in de wijngaarden en tussen de bloemen.

Misschien vraag je je af wat de bijbel over liefde, seksualiteit en erotiek zegt. Kant- en klare regels geeft de bijbel niet. Maar uit veel verhalen en gedichten kun je opmaken hoe mensen van toen met relaties en seksualiteit omgingen en wat Gods bedoeling daarmee is. Een paar dingen vallen op:

Lichaam

In de wereld van het Oude Testament is het ondenkbaar dat mensen hun lichaam zouden verwaarlozen. Ze gaan in bad, parfumeren zich en gebruiken lichaamscrèmes en olie, ze kleden zich feestelijk aan. Vrouwen en mannen worden mooi genoemd en geprezen om hun uiterlijk. David is mooi, zijn dochter Tamar is mooi. Die lichamelijke schoonheid wordt in het Hooglied nadrukkelijk bezongen. Overigens zegt de bijbel zelden dat iemand lelijk is. Voor ons betekent dit alles dat we ons lichaam goed moeten verzorgen en dat we ervan mogen genieten.

Verlangen

In de kerken werd het onderwerp 'seks' vroeger met geheimzinnigheid en schaamte omgeven. Seks was uitsluitend bespreekbaar als het over de voortplanting ging. Maar de bijbel laat nu juist zien dat lichamelijke verlangens en seksualiteit bij ons horen, en dat God dat zo heeft bedoeld. Je bent een schepsel van God en dus ben je geschapen met je lichamelijke verlangens. Je hebt behoefte aan intimiteit, precies zoals je behoefte hebt aan zuurstof of voedsel.

De bijbel laat zien dat seksualiteit alleen tot zijn recht komt als ze is verbonden met eerbied en respect, in een relatie van liefde en trouw. Het is niet de bedoeling alleen je eigen behoefte te bevredigen en een ander daarvoor te gebruiken. Je mag iemand niet tot seks dwingen. Je kan namelijk ook niet iemand tot liefde dwingen. Het is pas goed als twee mensen zich aan elkaar geven, vrijwillig en uit liefde. In 2:7 staat letterlijk: 'wek de liefde niet, laat haar niet ontwaken voordat zij het wil'. Dat betekent onder andere: 'wacht op elkaar, wacht tot je er allebei aan toe bent'.

Vaak zie je in de bijbel dat de liefdesrelatie tussen man en vrouw gebruikt wordt als beeld van hoe liefdevol God met ons omgaat. God dwingt zijn volk niet om van hem te houden, maar verlangt wel naar zijn nabijheid. Niet voor niets wordt Hooglied in de Joodse traditie voorgelezen tijdens Pesach. Pesach is het feest van de bevrijding uit de slavernij, een feest over de liefde tussen God en zijn volk. Hooglied is de lofzang op die liefde.

Gelijkheid

De gedichten in het Hooglied zijn eigenlijk heel modern. De stemmen zijn verdeeld over twee gelijkwaardige mensen. De jongen en het meisje zijn beiden even belangrijk en zelfbewust.